Projekt z 22 września 2026 r. · Termin konsultacji UKNF: 22 października 2026 r. · Oczekiwane dostosowanie: 1 lipca 2027 r.
Urząd Komisji Nadzoru Finansowego przedstawił projekt „Stanowiska UKNF w sprawie dystrybucji ubezpieczeń przez Brokerów”, obejmujący jedenaście zasad dotyczących wykonywania działalności brokerskiej.
Stowarzyszenie Brokerów Ubezpieczeniowych w Polsce przygotowało obszerne stanowisko, uwzględniające wcześniejsze wystąpienia do organu nadzoru, obowiązujące przepisy prawa oraz propozycje i doświadczenia zgłaszane przez członków Stowarzyszenia.
Dostrzegamy potrzebę uporządkowania standardów działalności brokerskiej. Zasadnicze zastrzeżenia budzą jednak rozwiązania, które mogą ograniczyć niezależność brokera, utrudnić klientom dostęp do ofert albo zwiększyć obciążenia administracyjne bez rzeczywistej poprawy jakości ochrony ubezpieczeniowej.
Poniżej przedstawiamy najważniejsze zagadnienia i zagrożenia zidentyfikowane przez SBU. Ich szczegółowe uzasadnienie prawne, analizę skutków oraz propozycje zmiany postanowień UKNF zawiera pełne wystąpienie Stowarzyszenia.
Pełna treść wystąpienia SBU do UKNF — dostępna w odrębnej publikacji w dziale „Współpraca z Administracją Publiczną”.
1. Dlaczego sprawa jest ważna?
Broker ubezpieczeniowy jest profesjonalnym przedstawicielem klienta, który pomaga mu rozpoznać ryzyko, ocenić dostępne produkty, wynegocjować warunki ochrony oraz korzystać z praw wynikających z umowy ubezpieczenia.
W tej relacji klient występuje wobec zakładów ubezpieczeń, które dysponują własnymi produktami, specjalistyczną wiedzą, zapleczem organizacyjnym i kompetencją do podejmowania decyzji o przyjęciu ryzyka.
Rola brokera polega między innymi na zmniejszaniu tej nierównowagi i wzmacnianiu pozycji klienta podczas wyboru i negocjowania ochrony.
Dlatego ocena nowych oczekiwań nadzorczych nie może ograniczać się do pytania, czy broker będzie posiadał więcej procedur i dokumentów.
Należy przede wszystkim ustalić, czy proponowane rozwiązania rzeczywiście poprawią jakość ochrony, ułatwią dostęp do odpowiednich ofert i zapewnią klientowi skuteczną, niezależną reprezentację.
Z tego punktu widzenia SBU przedstawia następujące zastrzeżenia.
2. Najważniejsze zagrożenia i propozycje zmian
-
Ograniczenie dostępu brokerów do ofert za pośrednictwem agentów ubezpieczeniowych
Na czym polega zagrożenie?
Projekt UKNF przedstawia interpretację art. 30 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, która prowadzi do generalnego wykluczenia kierowania przez brokerów zapytań ofertowych do agentów ubezpieczeniowych.
Tymczasem część zakładów udostępnia określone produkty i kompetencje ofertowe za pośrednictwem wyspecjalizowanych struktur agencyjnych, w tym podmiotów działających w modelu MGA, inna część zwyczajnie nie odpowiada w terminie lub wcale na zapytania brokerów.
Dlaczego to groźne dla klienta?
Klient korzystający z profesjonalnego brokera może zostać pozbawiony dostępu do oferty dostępnej za pośrednictwem innego kanału dystrybucji. Ustawowy obowiązek zapewnienia niezależności brokera nie powinien prowadzić do ograniczenia możliwości uzyskania ochrony.
Czego oczekuje SBU?
Rozróżnienia zakazanych relacji umownych i zależności gospodarczych od prawnie dopuszczalnych kontaktów ofertowych podejmowanych w interesie klienta. Ocena powinna dotyczyć rzeczywistego charakteru relacji, nie samego faktu kontaktu brokera z agentem.
- Nierówny dostęp do ofert i negocjacji prowadzonych przez zakłady ubezpieczeń
Na czym polega zagrożenie?
Stowarzyszenie od wielu lat zgłasza przypadki odmów ofertowania, przewlekłej obsługi zapytań i ograniczania dostępu do indywidualnych negocjacji. W publikacjach branżowych opisywano również preferowanie największych pośredników przy ustalaniu kolejności obsługi i dostępu do specjalistycznych klauzul.
Przyjęte w czerwcu 2026 r. rekomendacje KNF dla zakładów ubezpieczeń przewidują określanie zasad odpowiadania na zapytania brokerskie oraz dokumentowanie ich obsługi. Nie rozstrzygają jednak wprost wszystkich problemów dotyczących selektywnego traktowania brokerów.
Dlaczego to groźne dla klienta?
Dla porównywalnego ryzyka o dostępności ofert, czasie odpowiedzi i możliwości negocjacji mogą współdecydować relacje handlowe zakładu z pośrednikiem, zamiast potrzeb reprezentowanego klienta.
Może to osłabiać konkurencję, utrudniać działalność niezależnym kancelariom i ograniczać klientom rzeczywisty wybór.
Czego oczekuje SBU?
Przejrzystych, obiektywnie uzasadnionych zasad rozpatrywania zapytań, przeciwdziałania nieuzasadnionemu różnicowaniu obsługi oraz możliwości wyjaśnienia istotnych odmów i różnic w ofertowaniu.
Nie oznacza to obowiązku oferowania przez każdy zakład każdego ryzyka ani stosowania jednakowych składek. Decyzje underwritingowe powinny jednak pozostawać odróżnialne od niebezpiecznych preferencji wobec określonego pośrednika zagrażających niezależności brokerów.
- Kolizje pełnomocnictw — samo poinformowanie klienta nie rozwiązuje problemu
Na czym polega zagrożenie?
Projekt UKNF słusznie zwraca uwagę na potrzebę informowania klientów o konsekwencjach udzielania kilku pełnomocnictw obejmujących ten sam zakres czynności.
Nie ustanawia jednak wspólnego, skutecznego mechanizmu porządkowania sytuacji, w której kilku brokerów równolegle podejmuje działania dotyczące tego samego programu ubezpieczeniowego.
Dlaczego to groźne dla klienta?
Nieuporządkowana reprezentacja może prowadzić do opóźniania ofert, przejmowania rezultatów wykonanej pracy, sporów o wynagrodzenie oraz roszczeń kierowanych ostatecznie przeciwko klientowi.
Samo pouczenie o ryzyku nie usuwa jego przyczyn, choć jest krokiem we właściwą stronę.
Czego oczekuje SBU?
Wprowadzenia postulowanej od lat zasady First POA lub rozwiązania równoważnego, porządkującego prowadzenie konkretnego procesu ofertowego, dokumentowanie rzeczywiście wykonanej pracy i jej rozliczanie.
Rozwiązanie powinno respektować aktualną wolę klienta, w tym jego prawo do zmiany brokera. First POA jest postulatem SBU, a nie obecnie obowiązującą ustawową zasadą pierwszeństwa pełnomocnictwa.
- Nadmierna formalizacja analizy potrzeb, porady i zapytań ofertowych
Na czym polega zagrożenie?
Ustawa rozróżnia analizę wymagań i potrzeb klienta (APK) oraz poradę brokerską. Nie oznacza to jednak konieczności każdorazowego prowadzenia dwóch odrębnych procesów, ponownego pozyskiwania tych samych informacji albo sporządzania osobnego formularza dla każdego oświadczenia.
Zastrzeżenia budzi również możliwość zbyt rygorystycznego odczytywania projektowego wymagania spójności informacji kierowanych do zakładów ubezpieczeń, które mogłoby ograniczać indywidualne konstruowanie programów ubezpieczeniowych i prowadzenie negocjacji.
Dlaczego to groźne dla klienta?
Powielanie dokumentów zwiększa czas i koszt obsługi, a mechaniczne ujednolicanie zapytań może ograniczać możliwość uzyskania rozwiązań dostosowanych do specyfiki poszczególnych zakładów oraz złożonych ryzyk przedsiębiorstw.
W rezultacie uwaga może zostać przesunięta z rzeczywistej jakości ochrony na formalną zgodność dokumentacji.
Czego oczekuje SBU?
Uznawania prawidłowo wykonanych, zintegrowanych procesów APK i porady, dopuszczalnych prawnie sposobów utrwalania oświadczeń oraz możliwości indywidualnego prowadzenia negocjacji.
Informacje istotne dla oceny porównywalnego ryzyka powinny być rzetelne i spójne. Nie wymaga to jednak identycznych formularzy, załączników ani strategii negocjacyjnych wobec wszystkich zakładów.
- Nadmierne ograniczenie roli asystentów brokerów
Na czym polega zagrożenie?
Projekt określa zakres czynności, które mogą wykonywać osoby niewpisane do rejestru brokerów, oraz sposób weryfikowania i przekazywania przygotowanych przez nie materiałów.
Stowarzyszenie popiera zakaz samodzielnego wykonywania czynności brokerskich przez osoby nieuprawnione. Zwraca jednak uwagę na potrzebę odróżniania takich czynności od legalnej pomocy technicznej, specjalistycznej i przygotowawczej, wykonywanej pod rzeczywistym kierunkiem osoby uprawnionej.
Dlaczego to groźne dla klienta?
Nadmierne ograniczenia mogą powodować opóźnienia w obsłudze, tworzyć zbędne wąskie gardła w obiegu korespondencji i utrudniać zdobywanie praktycznego doświadczenia zawodowego.
Może to również osłabiać możliwości organizacyjne mniejszych kancelarii.
Czego oczekuje SBU?
Rozgraniczenia czynności zastrzeżonych dla uprawnionych OFWCB od dopuszczalnej pomocy oraz uznawania wiarygodnych w sposób zbieżny z celem zdobywania pięcioletniego doświadczenia zawodowego jako uprawniającego do wykonywania czynności brokerskich, równoważnych sposobów wcześniejszego zatwierdzania materiałów.
Rzeczywisty nadzór i odpowiedzialność powinny być ważniejsze niż narzucenie jednej technologii lub sposobu obiegu dokumentów.
- Narzucenie jednego modelu dodatkowego wynagradzania OFWCB
Na czym polega zagrożenie?
Projekt zakłada, że przyznanie albo wysokość wynagrodzenia dodatkowego osób wykonujących czynności brokerskie powinny być uzależnione od kryteriów jakościowych.
Stowarzyszenie popiera eliminowanie zachęt sprzecznych z najlepiej pojętym interesem klienta. Kwestionuje jednak powszechne narzucanie jednej konstrukcji premiowania, niezależnie od rodzaju wykonywanych czynności i rzeczywistego ryzyka konfliktu interesów.
Dlaczego to groźne dla klienta?
Nieprawidłowo dobrane mierniki mogą zniechęcać pracowników do obsługi trudniejszych klientów, aktywnego dochodzenia roszczeń lub wspierania ubezpieczonych w sporach z zakładami.
Sama liczba reklamacji, odmów wypłaty świadczeń czy postępowań sądowych nie dowodzi wadliwej pracy brokera.
Czego oczekuje SBU?
Oceny rzeczywistych mechanizmów wynagradzania i ich wpływu na interes klienta, zamiast narzucania jednolitej formuły dodatkowego wynagrodzenia.
- Ryzyko utożsamienia zarządzania konfliktem interesów z obowiązkiem całkowitego wyeliminowania ryzyka
Na czym polega zagrożenie?
Projekt przewiduje ocenę, czy relacje brokera z ubezpieczającym, w tym powiązania osobowe i kapitałowe, nie generują ryzyka naruszenia interesów uczestników ubezpieczenia grupowego.
Obowiązek dokonania takiej oceny jest uzasadniony. Problem może jednak powstać, gdy zostanie on zinterpretowany jako konieczność wykazania całkowitego braku ryzyka, niezależnie od jego charakteru i przyjętych zabezpieczeń.
Dlaczego to groźne dla klienta?
Takie podejście mogłoby prowadzić do nieuzasadnionego wycofywania się z legalnych relacji i ograniczania dostępności profesjonalnej obsługi, zamiast rzeczywistego identyfikowania konfliktów oraz przeciwdziałania ich negatywnym skutkom.
Czego oczekuje SBU?
Wyraźnego rozróżnienia zakazanych ustawowo relacji, w szczególności wynikających z art. 30 ustawy o dystrybucji ubezpieczeń, od sytuacji wymagających rozpoznania i odpowiedniego zarządzania konfliktem.
Stowarzyszenie nie postuluje tolerowania relacji zabronionych przez prawo. Sprzeciwia się natomiast utożsamianiu każdego potencjalnego konfliktu z automatycznym naruszeniem obowiązków ustawowych.
- Odwrócenie zasady proporcjonalności i zbyt krótki okres dostosowania
Na czym polega zagrożenie?
Projekt przewiduje, że broker ma wykazać, iż stosowanie zasady proporcjonalności nie obniża poziomu ochrony klienta.
W ocenie SBU istnieje ryzyko, że mniej sformalizowany, ale zgodny z prawem sposób organizacji działalności będzie traktowany jako odstępstwo wymagające dodatkowego uzasadnienia.
Jednocześnie oczekiwany termin dostosowania określono na 1 lipca 2027 r. Od przedstawienia projektu 22 września 2026 r. do tej daty przypadało jedynie 282 dni kalendarzowe. Rzeczywisty okres wdrożenia, liczony od ogłoszenia ostatecznej treści Stanowiska, będzie krótszy.
Dlaczego to groźne dla klienta?
Nieproporcjonalne wymagania administracyjne szczególnie obciążają małe i średnie kancelarie. Mogą ograniczać czas przeznaczany na analizę ryzyka, negocjowanie ochrony i bezpośrednią obsługę klientów.
Dodatkowe koszty utrudniają również funkcjonowanie niezależnych, wyspecjalizowanych przedsiębiorstw brokerskich.
Czego oczekuje SBU?
Przywrócenia proporcjonalności jej właściwej funkcji: dostosowania wymagań do charakteru, skali i złożoności działalności oraz respektowania różnych, zgodnych z prawem sposobów osiągania tego samego rezultatu.
Stowarzyszenie postuluje także zapewnienie odpowiedniego okresu dostosowawczego, liczonego od ogłoszenia ostatecznej treści Stanowiska.
Co Stowarzyszenie popiera?
Przedstawione zastrzeżenia nie oznaczają sprzeciwu wobec podnoszenia standardów działalności brokerskiej.
SBU popiera rzeczywiste rozpoznawanie potrzeb klientów, profesjonalne i rzetelne doradztwo, przejrzystość informacji o ochronie, właściwe kwalifikacje zawodowe, skuteczny nadzór nad wykonywaniem czynności oraz przeciwdziałanie konfliktom interesów.
Popieramy również zwiększanie świadomości klientów co do warunków współpracy brokerskiej, możliwych skutków udzielania kilku pełnomocnictw oraz ich prawa do podejmowania świadomych decyzji.
Spór dotyczy przede wszystkim sposobów realizacji tych celów oraz granic, w jakich oczekiwania nadzorcze mogą ingerować w niezależność i organizację działalności brokerskiej.
W ocenie Stowarzyszenia skuteczność nadzoru powinna być mierzona jakością i dostępnością ochrony uzyskiwanej przez klientów, a nie wyłącznie liczbą procedur i dokumentów.
3. Dokumenty:
- Projekt UKNF i pełne stanowisko SBU - dla zapewnienia przejrzystości konsultacji udostępniamy pełne dokumenty, stanowiące podstawę przedstawionych ocen.
- Projekt Stanowiska UKNF w sprawie dystrybucji ubezpieczeń przez Brokerów — dokument z 22 września 2026 r., obejmujący jedenaście zasad i szczegółowe oczekiwania nadzorcze.
- Pełne stanowisko SBU skierowane do UKNF — wystąpienie zawierające szczegółową analizę prawną, doświadczenia członków Stowarzyszenia, argumentację dotyczącą zagrożeń oraz propozycje zmiany poszczególnych postanowień projektu.
- Rekomendacje KNF dla zakładów ubezpieczeń dotyczące dystrybucji ubezpieczeń — uchwała nr 190/2026 z 26 czerwca 2026 r., stanowiąca odrębny punkt odniesienia do oceny obowiązków zakładów ubezpieczeń.
4. Zapraszamy do dalszej dyskusji i zgłaszania propozycji
Stanowisko Stowarzyszenia zostało opracowane z wykorzystaniem doświadczeń i spostrzeżeń jego członków oraz wcześniejszych działań podejmowanych na rzecz prawidłowego funkcjonowania rynku brokerskiego.
Nie traktujemy jednak przedstawionej argumentacji jako zakończenia dyskusji.
Zapraszamy wszystkich brokerów ubezpieczeniowych i reasekuracyjnych, osoby wykonujące czynności brokerskie, współpracowników kancelarii oraz innych uczestników rynku do przedstawiania kolejnych propozycji, uwag i doświadczeń.
Zaproszenie kierujemy również do brokerów niezrzeszonych w SBU.
Szczególnie cenne są konkretne przykłady nieprawidłowości, propozycje zmian poszczególnych postanowień oraz rozwiązania organizacyjne, które pozwalają skutecznie chronić klientów bez nieuzasadnionego zwiększania kosztów działalności.
Formalny termin składania uwag UKNF upłynął 22 października 2026 r. Dalsze zgłoszenia do Stowarzyszenia służą kontynuacji dialogu środowiskowego i przygotowywaniu kolejnych propozycji.
Uwagi prosimy przesyłać na adres: Ten adres pocztowy jest chroniony przed spamowaniem. Aby go zobaczyć, konieczne jest włączenie w przeglądarce obsługi JavaScript.
W temacie wiadomości prosimy wskazać: „Projekt UKNF 2026 – uwagi środowiska brokerskiego”.
5. Przebieg konsultacji i dalszych prac
Stowarzyszenie będzie informować o istotnych ustaleniach dotyczących dalszych prac, ewentualnych zmianach projektu oraz kolejnych działaniach podejmowanych na rzecz środowiska brokerskiego.
Nasz wspólny cel
Lepsze standardy działalności brokerskiej powinny oznaczać silniejszą pozycję klienta.
Profesjonalny broker nie jest jedynie uczestnikiem procesu sprzedaży ubezpieczenia. Jest niezależnym przedstawicielem klienta, którego wiedza, kompetencje i zdolności negocjacyjne umożliwiają bardziej świadome kształtowanie ochrony ubezpieczeniowej.
Dlatego przyszłe standardy powinny wzmacniać jakość tej reprezentacji, zapewniać uczciwe warunki konkurencji i przeciwdziałać praktykom ograniczającym dostęp do rynku.
Zachęcamy całe środowisko do aktywnego udziału w tej dyskusji. Im pełniej zostaną przedstawione doświadczenia i potrzeby brokerów, tym większa szansa na wypracowanie standardu, który rzeczywiście poprawi ochronę praw ubezpieczających i ubezpieczonych.
Stowarzyszenie Brokerów Ubezpieczeniowych w Polsce